Zmysły nie mniej od duszy mają do objawienia swe własne tajemnice duchowe.

Oscar Wild

Z przyjemnością informujemy, iż największe na świecie Stowarzyszenie ASI Sensory Integration Network w Wielkiej Brytanii pisze o naszym Stowarzyszeniu, polskim modelu szkoleń i historii SI w Polsce. Artykuł dostępny jest tutaj.

SI a ASI

Teoria i terapia Integracji Sensorycznej pojawiła się w Polsce po raz pierwszy w latach 1993-1994 dzięki Violet Maas.

Violet Maas ukończyła Wydział Terapii Zajęciowej Uniwersytetu w Los Angeles w Kalifornii w 1947 roku i wkrótce została członkiem Amerykańskiego Stowarzyszenia Terapeutów Zajęciowych. W 1956 roku  ukończyła Wydział Psychometrii (równorzędny z wydziałem psychologii), a w 1960 roku podyplomowe studia z zakresu Integracji Sensorycznej prowadzone przez dr Jean Ayres na tym samym uniwersytecie w Los Angeles (USC).

W 1972 roku otrzymała uprawnienia do wykonywania testów badających poziom rozwoju i zaburzeń procesów integracji sensorycznej (SI) oraz prowadzenia szkoleń w tym zakresie. Została konsultantem stanowym i krajowym. Była członkiem Sensory Integration International - organizacji SI założonej przez dr J.Ayres. Obecnie SII nie istnieje. Przez lata środowisko SI w USA było podzielone i niestety nadal tak jest.
Pracując zawodowo Violet Maas jednocześnie szkoliła specjalistów w USA, ośmiu europejskich krajach (od 1975 roku), Japonii (1976, 1985-86) i Nowej Zelandii (1986-88).

Polscy terapeuci i instruktorzy zdobyli zatem więdzę z samego 'źródła', od studentki dr Jean Ayres dyplomowanej na Uniwersytecie Południowo-Kalifornijskim (University of Southern California USC).
Czy przez 20 lat oryginalna terapia SI została przez polskich terapeutów i instruktorów wykorzystana w sposób etyczny i odpowiedzialny?

Po latach braku regulacji formalnych w zakresie tej metody pojawiła się koncepcja zastrzeżenia znaku Ayres Sensory Integration w celu dbania o czystość i rozpoznawalność metody.
ASI jest zatem w pełni oryginalną metodą SI autorstwa dr J.Ayres wg klasyfikacji zaburzeń SI z tamtych lat.  Zawodami dopuszczonymi do uzyskania kwalifikacji prowadzenia terapii SI są wyłącznie: terapeuci zajęciowi, fizjoterapeuci i logopedzi. Z czego w praktyce prawie w 100% terapią SI zajmują się terapeuci zajęciowi. Wynika to ze specyfiki przygotowania akademickiego.

W Polsce ze względu na bardzo ograniczoną ilość terapeutów zajęciowych,  dopuszcza się do uzyskania uprawnień terapeuty SI poza terapeutami zajęciowymi, fizjoterapeutami oraz logopedami również inne grupy zawodowe: psychologów i pedagogów, którzy mają możliwość pracy z dziećmi z SPD w placówkach oświatowych. Osoby te nie mają jednak wystarczającego przygotowania akademickiego z zakresu neurofizjologii oraz wiedzy o ruchu (jego rozwoju, jakości, nieprawidłowości,) zapewniającego odpowiednie i optymalne dla pacjenta stosowanie metody SI.

Jedną z wytycznych ASI jest etyka zawodowa. Jest ona podstawą doskonalenia i wykorzystywania wiedzy, umiejętności oraz odpowiedzialność za swoje działania.  Czy polskie środowisko szkoleniowe i terapeutyczne SI spełnia te wymogi?

Czy decyzja podjęta w latach 90-tych XX wieku o dopuszczeniu pedagogów i psycholgów była słuszna? Na tamte czasy wydaje się, że tak ale niestety realizacja nie w pełni się powiodła.
Oczywiste jest, iż pedagodzy i psycholodzy nie mają wystarczającego przygotowania akademickiego i praktyki w zakresie neurofizjologii oraz ruchu. A terapia SI jest terapią neurofizjologiczną i dynamiczną bazująca na ruchu oraz całościowym spojrzeniu na dziecko. Jest również terapią indywidualną dlatego poza wykształceniem kluczowe jest doświadczenie kliniczne w pracy indywidualnej z pacjentem.

Odpowiedzialne przygotowanie do terapii SI wybranej grupy specjalistów  bez odpowiedniej wiedzy akademickiej wymagało dostosowania i wydłużenia szkoleń SI o brakujące moduły z neurofizjologii i warsztaty ruchowe oraz weryfikację tej wiedzy i  umiejętności terapeutycznych.
Niestety nie stało się to standardem w Polsce.  A chodzi przecież o zdrowie i bezpieczeństwo dzieci.

Po latach prowadzenia kursów i superwizji terapeutów stało się faktem, iż nie każdy specjalista wspomnianych zawodów ma predyspozycje i kwalifikacje do prowadzenia terapii SI. Ze szkodą dla dzieci i samej metody SI wydaje się być tak ogromne rozpowszechnienie terapi SI w zawodach edukacyjnych. 20 letnie doświadczenie pokazało, że każdy nauczyciel/pedagog/psycholog powinien przejść profilowane szkolenie w zakresie SI ale nie do prowadzenia diagnozy i terapii SI. Nie tylko dostępność terapii powinna być przesłanką działań ale również jakość i bezpieczeństwo a co za tym idzie skuteczność terapii.
Dopuszczanie w Polsce innych grup zawodowych niż wytyczne ASI Fidelity wywołuje dyskusje w środowisku ASI oraz rosnące nasze wątpliwości wynikające z zaistaniałej sytuacji na rynku polskim związanej z jakością usług szkoleniowych oraz diagnozy i terapii SI.

W momencie powstania ASI na nowo należy zadać sobie pytanie, kto powinien mieć prawo uzyskiwać uprawnienia z terapii SI.

W samych Stanach Zjednoczonych konflikty w środowisku SI sięgają wielu lat wstecz. Pierwotnie kursy SI prowadzone były przez dr J.Ayres w jej klinice we współpracy z USC (University of Southern California) oraz SII (Sensory Integration International). W tym czasie wyszkolonych zostało wielu terapuetów oraz instruktorów Sensory Integration International, USC. Szkolenia certyfkujące w SCSIT oraz SIPT prowadzone były we współpracy z WPS (Western Psychological Services) wydawcą testów SCSIT i SIPT. W Kalifornii równlegle istniały 2 modele szkoleń oraz inne amerykańskie modele. W 2000 roku stworzono model USC/WPS.  W momencie zlikwidowania organizacji Sensory Integration International kursy zostały przejęte przez WPS. Niestety na tym etapie również nie brakowało konfliktów, przejawów nierównego traktowania i uznania kwalifikacji. W 2015 USC i WPS po 15 latach zakończyły współpracę i model szkoleń USC/WPS został zlikwidowany.
Od czasów SII rozwinęły się różne modele kursów.

Każdy kraj dostosowuje system szkoleń do warunków wewnętrznych i własnych wymagań. Obecnie na świecie istnieje wiele modeli kursów SI prowadzonych przez instruktorów USC/WPS, USC/Sensory Integration International - organizacji założonej przez dr J. Ayres lub ich następców, tak jak w Polsce i innych krajach świata. Niemniej kursy SI wg Ayres powinny spełniać ASI Fidelity Measure.

 

Czytaj o ASI